اجارهبها احتمالاً همسطح تورم رشد میکند
بازار مسکن ایران در ماههای اخیر با دو ویژگی همزمان مواجه بوده است: رکود عمیق در معاملات و تداوم فشار قیمتی. کاهش قدرت خرید خانوارها و نبود چشمانداز روشن برای رشد اقتصادی، تقاضای مؤثر را به حداقل رسانده و بازار را در وضعیت کمتحرکی نگه داشته است. در مقابل، افزایش هزینههای ساختوساز مانع از کاهش قیمتها شده و زمینه رشدهای محدود قیمتی را فراهم کرده است.
قیمت مسکن؛ رشد آرام بدون جهش
فردین یزدانی، تحلیلگر اقتصادی، با اشاره به شرایط فعلی بازار مسکن معتقد است که اگرچه از شدت رکود معاملات اندکی کاسته شده، اما سطح مبادلات همچنان در پایینترین حد قرار دارد و نشانهای از تحرک جدی دیده نمیشود.
به گفته او، تا پایان سال افزایش قیمت مسکن محتمل است، اما این افزایشها ملایم و غیرجهشی خواهد بود. یزدانی تأکید میکند رشد هزینههای ساخت میتواند بر قیمتها اثر بگذارد، اما شرایط برای جهش شدید قیمتی مهیا نیست.
بازار اجاره؛ رشد منطقی در محدوده تورم
این تحلیلگر اقتصادی درباره بازار اجاره نیز میگوید که احتمالاً رشد اجارهبها از افزایش قیمت مسکن بیشتر خواهد بود. به گفته او، نسبت اجاره به قیمت مسکن در حال افزایش است، اما انتظار نمیرود اجارهبها با فاصلهای معنادار بالاتر از نرخ تورم رشد کند.
یزدانی تأکید میکند که اگرچه فشار تورمی همچنان بر مستأجران وجود دارد، اما بعید است بازار اجاره به عامل پیشبرنده تورم تبدیل شود؛ چرا که در شرایط فعلی، کالاهای خوراکی نقش پررنگتری در تورم دارند.
چشمانداز سال ۱۴۰۵؛ ادامه رکود
به اعتقاد یزدانی، خروج بازار مسکن از رکود منوط به رشد اقتصادی و افزایش درآمد واقعی خانوارها است؛ عواملی که در حال حاضر نشانه روشنی از تحقق آنها دیده نمیشود. بر همین اساس، او پیشبینی میکند که بازار مسکن در سال ۱۴۰۵ نیز تغییر محسوسی نداشته باشد و رکود ادامهدار باشد.
عقبماندگی بازار مسکن جبران نمیشود
در واکنش به این دیدگاه که بازار مسکن از سایر بازارهای دارایی عقب مانده و باید این فاصله را جبران کند، یزدانی میگوید این جبران تنها در صورت شکلگیری تقاضای واقعی ممکن است. به گفته او، زمانی که دوره انتظار برای خانهدار شدن به بیش از ۴۰ سال رسیده، نمیتوان انتظار جبران عقبماندگی را داشت.
فروش متری و سانتیمتری؛ راهکار ناکارآمد
یزدانی طرحهایی مانند فروش متری یا سانتیمتری مسکن را ناکارآمد میداند و معتقد است این سیاستها کمکی به شکلگیری تقاضای واقعی نمیکنند. به گفته او، خانوارهایی که توان تأمین آورده اولیه ندارند، حتی با این روشها نیز امکان ورود مؤثر به بازار را نخواهند داشت.
او همچنین تأکید میکند که سرمایهگذاران نیز در شرایط رکودی، ترجیح میدهند به سراغ داراییهایی با نقدشوندگی بالاتر بروند و خرید سهمهای بسیار کوچک از یک واحد مسکونی برای آنها جذاب نیست.
توصیه به خریداران و سازندگان
این تحلیلگر اقتصادی در پایان توصیه میکند خریداران مصرفی در صورت داشتن توان مالی، از شرایط رکودی فعلی استفاده کنند. همچنین به سازندگان پیشنهاد میدهد تمرکز بیشتری بر واحدهای کوچکمقیاس داشته باشند؛ چرا که این واحدها ریسک تقاضای کمتری دارند و فروش آنها آسانتر است.